Debaty sejmoweVI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie narastających trudności sądów rozpatrujących wnioski o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstw

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma nr SPS-0202-866/02 dotyczącego interpelacji posła Grzegorza Kurczuka w sprawie narastających trudności sądów rozpatrujących wnioski o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstw poniżej uprzejmie przedstawiam odpowiedź na tę interpelację.    Z danych statystycznych wynika, że wpływ spraw upadłościowych do sądów rejonowych w poszczególnych latach przedstawiał się następująco:    - w 1996 r. - 2710 spraw,    - w 1997 r. - 2368 spraw (spadek w stosunku do 1996 r. o 14,4%),    - w 1998 r. - 2667 spraw (wzrost w stosunku do 1997 r. o 12,6%),    - w 1999 r. - 3149 spraw (wzrost w stosunku do 1998 r. o 18,1%),    - w 2000 r. - 4442 sprawy (wzrost w stosunku do 1999 r. o 41,1%),    - w 2001 r. - 6108 spraw (wzrost w stosunku do 2000 r. o 37,5%).    Wzrastającemu wpływowi spraw upadłościowych towarzyszył wzrost załatwień tych spraw i kształtował się on następująco:    - w 1997 r. - 2531 spraw załatwionych,    - w 1998 r. - 2793 sprawy załatwione,    - w 1999 r. - 2986 spraw załatwionych,    - w 2000 r. - 3908 spraw załatwionych,    - w 2001 r. - 5200 spraw załatwionych.    Liczba spraw niezałatwionych w poszczególnych okresach statystycznych przedstawiała się następująco:    - w 1997 r. - 2855 spraw,    - w 1998 r. - 2729 spraw,    - w 1999 r. - 2933 sprawy,    - w 2000 r. - 3467 spraw,    - w 2001 r. - 3989 spraw.    Wpływ spraw upadłościowych do sądów okręgowych przedstawiał się następująco:    - w 1999 r. - 7 spraw,    - w 2000 r. - 13 spraw (wzrost w stosunku do 1999 r. o 85,7%),    - w 2001 r. - 6 spraw (spadek w stosunku do 2000 r. o 53,8%).    Załatwienia spraw upadłościowych w sądach okręgowych kształtowały się następująco:    - w 1999 r. - 10 spraw, w tym w 5 ogłoszono upadłość,    - w 2000 r. - 20 spraw, w tym w 3 ogłoszono upadłość,    - w 2001 r. - 13 spraw, w tym w 2 ogłoszono upadłość.    Spraw niezałatwionych przez sądy okręgowe w poszczególnych okresach statystycznych było:    - w 1999 r. - 68 spraw,    - w 2000 r. - 58 spraw,    - w 20001 r. - 51 spraw.    Średni wskaźnik czasu trwania postępowania w sprawach upadłościowych w sądach rejonowych wynosił:    - w 1996 r. - 12,3 miesiąca,    - w 1997 r. - 14,5 miesiąca (najdłużej 15,3 w Warszawie, najkrócej 1,2 w Chełmie),    - w 1998 r. - 12,3 miesiąca (najdłużej 41,6 w Tarnowie, najkrócej 0,9 w Krośnie),    - w 1999 r. - 11,2 miesięcy (najdłużej 45,2 w Płocku, najkrócej 0,5 w Toruniu),    - w 2000 r. - 9,4 miesiąca (najdłużej 32,6 w Tarnobrzegu, najkrócej 1,1 w Krakowie),    - w 2001 r. - 7,8 miesiąca (najdłużej 25,4 w Radomiu, najkrócej 1,0 w Tarnowie).    Z zaprezentowanych powyżej danych statystycznych wynika, że istotnie począwszy od 1998 r. odnotowuje się wzrost wpływu spraw upadłościowych do sądów rejonowych. Podkreślić należy, że zwiększonemu wpływowi towarzyszy wzrost załatwień tych spraw.    Należy również zwrócić uwagę na fakt, że sprawa w przedmiocie ogłoszenia upadłości może zakończyć się także zwrotem wniosku, jego oddaleniem lub odrzuceniem. Z pisma prezesa Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 7 grudnia 2000 r. DSN III 5003/17/00 wynika, że sędziowie orzekający w Wydziale XVII Upadłościowo-Układowym tego sądu, który to wydział rozpatruje wyłącznie sprawy układowe i upadłościowe, byli wyznaczeni sędziami komisarzami odpowiednio w 20, 19, 17, 16 i 15 sprawach. Liczba postępowań upadłościowych, w których poszczególny sędzia orzekający w wydziale lub sekcji upadłościowo-układowej Sądu Rejonowego został wyznaczony sędzią komisarzem, wyniosła na dzień 31 października 2000 r. (DSN III 5003/17/00) w:    1) Elblągu od 2 do 16 postępowań,    2) Poznaniu od 8 do 23 postępowań,    3) Katowicach od 11 do 38 postępowań,    4) Krakowie od 14 do 20 postępowań,    5) Legnicy od 1 do 10 postępowań,    6) Jeleniej Górze od 3 do 6 postępowań,    7) Opolu od 1 do 9 postępowań,    8) Lublinie od 1 do 11 postępowań.    Wydziały, w których wyłącznie rozpoznaje się sprawy upadłościowo-układowe zostały utworzone w 5 sądach rejonowych (w Warszawie, Poznaniu, Krakowie, Katowicach i Wrocławiu); w innych sądach rejonowych sędziowie rozpoznający te sprawy orzekają też we wszystkich innych sprawach wpływających do wydziałów. Zwiększony wpływ spraw (nie tylko upadłościowo-układowych) do danego wydziału gospodarczego rodzi potrzebę rozważenia przez prezesa danego sądu możliwości zwiększenia liczby sędziów orzekających w tym wydziale, utworzenia sekcji lub wystąpienia do ministra sprawiedliwości o utworzenie nowego wydziału. Wiąże się to jednak najczęściej z koniecznością przyznania nowych etatów i dodatkowych środków finansowych.    W ramach prac Komisji Kodyfikacji Prawa Cywilnego, działającej przy ministrze sprawiedliwości, został przygotowany projekt nowej ustawy obejmującej regulację nowego Prawa upadłościowego i układowego. W wersji przekazanej już do Departamentu Legislacyjno-Prawnego Ministerstwa Sprawiedliwości projekt ustawy niestety nie zawiera nowej regulacji upadłości instytucji finansowych, takich jak banki i zakłady ubezpieczeniowe.    Wspomniany projekt zawiera rozwiązania, które zmierzają do uproszczenia procedury w sprawach upadłościowych i do przyspieszenia postępowania w tych sprawach, m.in. przewiduje płynną zmianę sposobu prowadzenia postępowania - w zależności od wyników oceny przesłanek niewypłacalności postępowanie będzie zmierzać do likwidacji masy lub do zawarcia układu. Ponadto przewiduje się koncentrację spraw dotyczących upadłości, zgodnie z którą wszystkie sprawy przeciwko masie - z wyjątkiem spraw z zakresu prawa rodzinnego - rozpoznawał będzie sąd upadłościowy, jak również projekt rozszerza zakres spraw przyznanych do rozstrzygania sędziemu komisarzowi. Istotnym fragmentem nowej regulacji jest też część dotycząca międzynarodowego postępowania upadłościowego.    Powyższy projekt zostanie wkrótce przekazany do uzgodnień międzyresortowych. Obecnie jest przedmiotem oceny służb finansowych resortu pod kątem skutków finansowych, jakie wywoła wdrożenie projektowanej ustawy. Wnikliwa ocena finansowa jest konieczna w aktualnej kondycji budżetu państwa, zważywszy, że projekt przewiduje przekazanie spraw upadłościowych dotychczas rozpatrywanych przez sądy rejonowe (w liczbach wyżej wskazanych) sądom okręgowym.    W ramowym planie prac Rady Ministrów nowe Prawo upadłościowe przewidziane jest do rozpatrzenia w listopadzie br.    Niezależnie od przedstawionego przez Komisję Kodyfikacyjną projektu trudno jest oczekiwać, że nawet najbardziej nowoczesne Prawo upadłościowe radykalnie rozwiąże problem przeciążenia sądów upadłościowych. To rozwiązanie jest możliwe - niezależnie od zmian legislacyjnych - od sukcesywnego, rozłożonego w czasie zwiększania środków finansowych w budżecie przeznaczonych dla sądów gospodarczych.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Marek Staszak    Warszawa, dnia 29 marca 2002 r.