Debaty sejmoweVI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie planowanej reorganizacji terytorialnej prokuratur i sądów

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Mieczysława Czerniawskiego z dnia 10 października br. w sprawie planowanej reorganizacji terytorialnej sądów i prokuratur, przekazaną do Ministerstwa Sprawiedliwości przy piśmie SPS-0202-4826/00, uprzejmie przedstawiam, co następuje:    Aktualny i stale rozszerzany zakres kognicji sądownictwa wymaga zracjonalizowania struktury organizacyjnej sądownictwa powszechnego. Prace w tym zakresie - z udziałem przedstawicieli sądownictwa i prokuratury - trwają w resorcie od kilku lat. Przygotowane i udoskonalane rozwiązania organizacyjne mają na celu przede wszystkim ograniczenie liczby sądów okręgowych dla przezwyciężenia negatywnych skutków nadmiernego ich rozdrobnienia organizacyjnego z 1975 r. W wyniku wprowadzonego wówczas rozdrobnienia siatki sądownictwa i prokuratury utworzono wiele małych jednostek, których funkcjonowanie w obecnej rzeczywistości znacznie obciąża budżet resortu. W wyniku istniejącego rozdrobnienia sądownictwa nastąpiło m.in. obniżenie poziomu nadzoru administracyjnego wobec braku możliwości w zorganizowaniu służb wizytacyjnych na odpowiednim poziomie. Niezależnie od tego w każdej nawet najmniejszej samodzielnej jednostce organizacyjnej muszą funkcjonować stosunkowo liczne grupy pracowników stanowiących ˝czystą˝ administrację.    Tymczasem wobec znacznych braków w obsłudze administracyjnej sądów to właśnie pracownicy oddziałów finansowych, budżetowych, zaopatrzeniowych i kadrowych będą mogli być skierowani do pracy w merytorycznych wydziałach każdego sądu, co przyczyni się do polepszenia terminowości załatwienia spraw m.in. w wydziałach ksiąg wieczystych czy w wydziałach rejestrowych i gospodarczych. Racjonalizacja sądownictwa spowoduje jedynie przekształcenie najmniejszych 2-3-wydziałowych sądów okręgowych w ośrodki zamiejscowe. Przekształcenie to w niczym nie zmieni dostępu obywateli do wymiaru sprawiedliwości, bowiem w ośrodku funkcjonować będą istniejące dotychczas wydziały, a w uzasadnionych przypadkach powstawać nowe np. ubezpieczeniowe. Niezależnie od tego bez zmian pozostaje siatka sądów rejonowych, a w 2001 r. przewiduje się tworzenie dalszych wydziałów cywilno-karnych dla rozpoznawania najprostszych spraw cywilnych i karnych w uproszczonych procedurach.    Planowana reforma sądownictwa ma więc na celu dalsze ułatwienie dostępu obywateli do wymiaru sprawiedliwości (wydziały cywilno-karne, niezmieniona liczba sądów rejonowych), ale i wyrównanie warunków funkcjonowania wszystkich sądów okręgowych tak, aby były to jednostki o porównywalnych wielkościach (obecnie funkcjonują sądy okręgowe o obsadzie 12 i 250 sędziów). Przygotowywane zmiany organizacyjne w sądownictwie polegające na dopasowaniu obszarów właściwości sądów do granic województw pozostają w ścisłym związku m.in. z wchodzącymi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. przepisami ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz likwidacją kolegiów do spraw wykroczeń. Skorygowanie obszarów właściwości niektórych sądów, tak aby nie wykraczały poza granice województw usprawni i obniży koszty m.in. współpracy organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości z Policją, zapewni łatwiejszy obieg informacji między wydziałami ksiąg wieczystych a służbami geodezyjno-kartograficznymi. Zmiany obszarów właściwości części sądów okręgowych i rejonowych powiązane będą z analogicznymi zmianami w obszarach właściwości powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury.    Odpowiadając na wątpliwości pana posła, czy okres, w jakim znalazł się nasz kraj, jest odpowiedni do przeprowadzania zmian organizacyjnych w sądownictwie - wyrażam głębokie przekonanie, iż właśnie aktualna sytuacja w sposób szczególny uzasadnia potrzebę podjęcia zdecydowanych działań w kierunku usprawnienia funkcjonowania organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości. Jest to niezbędne właśnie z uwagi na potrzebę poprawy stanu bezpieczeństwa.    Dodać należy, że negatywne skutki reorganizacji przeprowadzonej w 1975 r., polegające na nadmiernym rozdrobnieniu organizacyjnym sądów, odczuwane są dotkliwie do chwili obecnej.    Podsekretarz stanu    Wojciech Jasiński    Warszawa, dnia 3 listopada 2000 r.