Debaty sejmoweVI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wysokości i zasad przekazywania środków na dodatki mieszkaniowe

   Przedstawiając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów stanowisko wobec interpelacji posła Jana Sieńki w sprawie zasad i wysokości środków na pomoc społeczną przekazywaną za pośrednictwem wojewodów w formie dodatków mieszkaniowych, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (DzU z 1998 r. nr 120, poz. 787, nr 162, poz. 1119 oraz z 1999 r. nr 111, poz. 1281) wprowadziła w życie m.in. system dodatków mieszkaniowych kierowanych z mocy ustawy do tych gospodarstw domowych, które z racji niskich dochodów rzeczywiście potrzebują pomocy. Obowiązek wypłaty dodatków mieszkaniowych spoczywa na gminach i stanowi, zgodnie z art. 45 ust. 1 ww. ustawy, zadanie własne gminy. Budżet państwa zaś, stosownie do art. 45 ust. 2 tej ustawy, corocznie dofinansowuje gminom realizację wypłaty dodatków mieszkaniowych dotacją celową ˝w granicach kwot określonych na ten cel w ustawie budżetowej˝.    Od 1994 r., tj. od wdrożenia systemu dodatków mieszkaniowych, budżet państwa poprzez dotacje celowe partycypuje w wypłacie przez gminy tych dodatków. Wskaźnik udziału budżetu państwa w finansowaniu wypłat dodatków mieszkaniowych w dotychczasowym okresie funkcjonowania systemu, tj. w latach 1994-1998, kształtował się na poziomie około 50%, zaś faktyczne zapotrzebowanie gmin na te dotacje było zdecydowanie niższe od kwot planowanych na te cele w ustawach budżetowych w tych latach. Gminy otrzymywały więc dotację na poziomie zgłoszonego zapotrzebowania obliczonego zgodnie z przepisami ww. ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.    Zestawienie danych liczbowych dotyczących wykorzystania kwot dotacji planowanych w ustawach budżetowych w latach 1994-1999 zawiera tabela nr 1: Tabela nr 1 Rok Plan dotacji celowejwg ustawy budżetowej(mln zł) Faktyczne zapotrzebowaniegmin na dotację celową(mln zł) % wskaźnik wykorzystaniadotacji celowej(3/2) 1994 125,0 38,9 31% 1995 480,0 229,7 48% 1996 460,0 265,3 58% 1997 429,0 324,3 76% 1998 497,3 457,4 92% 1999 416,9 500,5 100%    Zestawienie danych liczbowych dotyczących dofinansowania dotacją z budżetu państwa realizowanej przez gminy w latach 1994-1999 wypłaty dodatków mieszkaniowych zawiera tabela nr 2: Tabela nr 2 Rok Plan dotacji celowejwg ustawy budżetowejmln zł Kwota wypłaconychdodatków mieszkaniowychmln zł Udziałbudżetu państwamln zł Udziałgminmln zł Wskaźnikdofinansowania(5/4) 1 2 3 4 5 6 1994 125,0 1995 480,0 411,0 228,3 182,7 55,5% 1996 460,0 512,6 265,3 247,3 51,8% 1997 429,0 646,6 324,3 322,3 50,2% 1998 497,3 916,7 456,3 460,4 49,8% 1999 416,9 1045,4 416,9 628,5 39,9%    Odnośnie do wysokości kwoty dotacji celowej dla gmin na omawiany cel na rok 1999 uprzejmie wyjaśniam, że Sejm RP uchwalił ustawę budżetową na 1999 r., w tym kwotę dotacji dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w wysokości proponowanej przez rząd, tj. 416,9 mln zł. Kwota ta stanowi 84% kwoty planowanej na ten cel w ustawie budżetowej na 1998 r. (497,3 mln zł) oraz 91,4% kwoty faktycznie wykorzystanej przez gminy na te dotacje w całym roku 1998 (457,4 mln zł).    Zestawienie danych liczbowych dotyczących wykorzystania dotacji w 1999 r. zawiera tabela nr 3. Tabela nr 3 Okres 1999 r. Kwota wypłaconychdodatków mieszkaniowychmln zł Dotacja wykorzystanaprzez gminymln zł Wskaźnikdofinansowania(3/2) Wskaźnik wykorzystaniaplanu dotacji celowej(3/416,9) 1 2 3 4 5 1 I - 31 III 248,2,0 120,6 48,6% 29% 1 I - 30 VI 518,0 250,9 48,4% 60% 1 I - 30 IX 788,2 375,4 47,6% 90% 1 I - 31 XII 1045,4 416,9 39,9% 100%    W 1999 r. na dotacje celowe dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w okresie trzech kwartałów, tj. od 1 stycznia do 30 września 1999 r., przekazana została kwota 375 425 tys. zł, tj. 90% planu rocznego (416,9 mln zł).    Ostatnia transza środków ww. dotacji w kwocie 41 526 879 zł (10% planu rocznego) - przeznaczona na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w IV kwartale 1999 r., uruchomiona na podstawie decyzji ministra finansów z dnia 8 października ub.r., znak: GN 7/8-51/99GK, pokryła zapotrzebowania gmin na dotację na IV kwartał 1999 r. na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych zaledwie w 32%. O wyczerpaniu limitu wydatków na 1999 r. na dotacje celowe dla gmin na omawiany cel informowałem wojewodów pismem z dnia 8 października ub.r., znak BU-3/34/99.    Łącznie w 1999 r. zaplanowane w ustawie budżetowej na dotacje celowe dla gmin na ww. cel pokryły faktyczne zapotrzebowanie gmin na tę dotację tylko w 83,3%.    Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że ww. ustawa o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych w art. 45a i 45b określa co prawda dwa warianty obliczania przez gminy wysokości zapotrzebowania na dotację na dany okres - dając jednocześnie gminie możliwość wyboru wariantu zapewniającego większą wysokość dotacji - to jednak przepisów tych nie można czytać w oderwaniu od pozostałych uregulowań zawartych w rozdziale 6 tej ustawy, w tym w szczególności od omówionego wyżej przepisu art. 45 ust. 2 stanowiącego, że kwota dotacji celowej dla gmin określona jest w ustawie budżetowej. Oznacza to, że w sytuacji wyczerpania limitu wydatków zaplanowanych na ten cel w ustawie budżetowej, co miało miejsce w roku 1999, na koniec roku nie powstają zobowiązania budżetu państwa wobec gmin z tytułu omawianej dotacji.    Z uwagi na powyższe z przykrością ponownie wyjaśniam, że w świetle obowiązujących przepisów ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy budżetowej na 1999 r., mimo pełnego zrozumienia dla trudnej sytuacji miasta Słupska, nie mam żadnych możliwości przekazania do budżetu wojewody pomorskiego dodatkowych środków finansowych na refinansowanie wypłaconych w 1999 r. dodatków mieszkaniowych.    Odnosząc się do prośby o spowodowanie równorzędnego traktowania gmin przez wojewodę pomorskiego przy podziale ww. dotacji celowej, uprzejmie wyjaśniam, że kwestię podziału dotacji przez wojewodów rozstrzygają właściwe przepisy omawianej ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, w tym w szczególności art. 45 ust. 3. Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że przepisy ww. ustawy nie upoważniają prezesa Urzędu MiRM do kontroli wojewodów w zakresie prawidłowości podziału i przekazywania dotacji celowej dla gmin.    Ustosunkowując się do postulatu wprowadzenia autopoprawki do rządowego projektu ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uprzejmie wyjaśniam, że rozpatrywany aktualnie przez Sejm RP projekt ustawy o dodatkach mieszkaniowych został uzgodniony międzyresortowo, w tym uzyskał również pozytywną opinię Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Opracowanie ostatecznego kształtu przepisów tej ustawy leży obecnie w gestii parlamentu RP.    Jednocześnie uprzejmie informuję, że w ustawie budżetowej na rok 2000 z dnia 21 stycznia 2000 r. (DzU nr 7, poz. 85) na dotacje celowe dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych planowana jest kwota w wysokości 550 mln zł, tj. o ok. 32% wyższa od zaplanowanej na ten cel w ustawie budżetowej na rok 1999.    Ponadto uprzejmie informuję, że decyzją ministra finansów z dnia 6 stycznia br., znak: GN 7/8-1/9/2000/GK, w sprawie zmian w budżecie państwa na 2000 r. budżety wojewodów zwiększone zostały o kwotę 138 483 tys. zł z przeznaczeniem na dotacje celowe dla gmin na dofinansowanie wypłat dodatków mieszkaniowych w I kwartale br. Kwota ta stanowi 25,2% kwoty zaplanowanej w ustawie budżetowej na br. na ww. cel.    Wiceprezes Urzędu Mieszkalnictwa    Dionizy Antoni Beda    Warszawa, dnia 16 marca 2000 r.