Debaty sejmoweVI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji osób niepełnosprawnych w związku z wejściem w życie reformy samorządowej oraz reformy służby zdrowia

   W związku z interpelacją pana Krzysztofa Śmieji, posła na Sejm RP, przekazaną przy piśmie SPS-0202-1770/99 mam zaszczyt - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów pana Jerzego Buzka - udzielić odpowiedzi na kolejne pytania pana posła.    Ad 1. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (DzU nr 106, poz. 668) wprowadziła także zmiany w przepisach o zakładach opieki zdrowotnej. W ramach jej wdrażania jednostki samorządu terytorialnego takie jak: gmina, powiat, samorząd województwa oraz inne samorządowe osoby prawne i samorządowe jednostki organizacyjne przyjęły uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Sprawy związane z promocją i ochroną zdrowia pozostają w gestii samorządu i są realizowane przez zakłady opieki zdrowotnej. Obszar działania oraz szczegółowy zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych i rodzaje tych świadczeń określa statut zakładu opieki zdrowotnej uchwalony przez Radę Społeczną i zatwierdzony przez organ założycielski publicznego zakładu opieki zdrowotnej.    Organ, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej może przyznać dotację na realizację zadań w zakresie zapobiegania chorobom i urazom oraz na promocję zdrowia.    Zakłady opieki zdrowotnej prowadzą działania w zakresie profilaktyki niepełnosprawności, pielęgnacji niepełnosprawych i opieki nad nimi.    Wykaz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej z ich adresami oraz jednostek samorządu terytorialnego właściwych do przejęcia uprawnień organu, który je utworzył, zawiera rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1998 r. (DzU nr 166, poz. 1204).    Osoby niepełnosprawne korzystają ze świadczeń zdrowotnych na takich samych zasadach jak wszyscy ubezpieczeni, a koszty tych świadczeń pokrywają kasy chorych zgodnie z ustawą o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z dnia 6 lutego 1997 r. (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.).    Uprawnienia ubezpieczonych do świadczeń na rzecz zachowania zdrowia, zapobiegania chorobom i wczesnego wykrywania chorób kasa chorych realizuje poprzez:    1) propagowanie zachowań prozdrowotnych, zachęcanie do indywidualnej odpowiedzialności za własne zdrowie,    2) zapewnienie ubezpieczonym profilaktycznych badań lekarskich w celu wczesnego rozpoznania chorób układu krążenia, chorób nowotworowych oraz innych chorób,    3) prowadzenie profilaktyki stomatologicznej u dzieci do lat 18,    4) przeprowadzanie badań profilaktycznych u dzieci do lat 18 i kobiet w ciąży,    5) wykonywanie szczepień ochronnych.    Ad 2. Dane dotyczące niepełnosprawności gromadzone są przez Główny Urząd Statystyczny w ramach spisu powszechnego lub mikrospisów ludności, a także przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.    Nie prowadzi się rejestrów centralnych, natomiast niektóre wojewódzkie przychodnie rehabilitacyjne prowadziły rejestr osób z niepełną sprawnością (w tym np. Poznań, Łódź).    Ponadto prowadzone są badania epidemiologiczne, w ramach programów zdrowotnych finansowanych z budżetu MZiOS realizowanych jako zadania wieloletnie, w odniesieniu do różnych grup chorych, w tym dla osób po przebytym udarze mózgu - w ramach Narodowego Programu Profilaktyki i Leczenia Udaru Mózgu, dla osób z chorobami układu krążenia - w ramach Programu Ochrony Serca itp.    Ad 3. W związku z różnymi zagrożeniami zdrowia występującymi w naszym kraju postępowanie profilaktyczne wymagane jest wobec wszystkich dzieci w wieku rozwojowym. Populacja w wieku od 0-19 lat stanowi ponad 30% ogółu ludności w Polsce. Według badań GUS jest to 11 950 tys. osób (Stan zdrowia ludności w 1996 r. - GUS 1997 r.).    W celu zapobiegania chorobom zakaźnym i ich skutkom prowadzącym do niepełnosprawności prowadzona jest profilaktyka pierwotna w postaci szczepień ochronnych, odpowiednich do rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 6 lipca 1998 r. w sprawie zasad przeprowadzania szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym (DzU nr 94, poz. 600). Obowiązkowe szczepienia ochronne dzieci dotyczą takich chorób, jak: gruźlica, błonica, krztusiec, tężec, poliomyelitis (choroba Heine-Medina), odra, różyczka, wirusowe zapalenie wątroby.    Ad 4. W ramach Narodowego Programu Zdrowia realizowany jest Program Poprawy Opieki Perinatalnej w Polsce. Jego celem jest m.in. zmniejszenie umieralności niemowląt, obniżenie odsetka wcześniactwa i zmniejszenie częstości urodzeń noworodków z niską masą urodzeniową ciała.    Realizacja tego programu przyczynia się do zmniejszenia skutków uszkodzeń zdrowia, które powstawało w wyniku przebycia schorzeń w okresie ciążowo-okołoporodowym, prowadząc do niepełnosprawności lub chorób o charakterze przewlekłym.    Dzieci z tzw. ryzyka okołoporodowego objęte są wczesną opieką pediatryczną, wczesną diagnostyką zaburzeń rozwojowych i wczesną stymulacją rozwoju psychoruchowego. Tę wczesną interwencję prowadzą poradnie dla dzieci i poradnie rehabilitacyjne publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a także ośrodki wczesnej interwencji utworzone przez organizacje pozarządowe. Np. w ramach zadań zleconych stowarzyszeniom, finansowanych przez MZiOS, działają 32 ośrodki wczesnej interwencji obejmujące opieką 7576 dzieci. Ponadto finansowana jest działalność 167 ośrodków rehabilitacyjnych dla dzieci niepełnosprawnych obejmująca m.in. zadania z zakresu rehabilitacji leczniczej dla 21 099 dzieci.    Ad 5. W ramach działalności kas chorych opracowywane są standardy postępowania leczniczego, natomiast w Ministerstwie Zdrowia i Opieki Społecznej określane są warunki stosowania procedur wysokospecjalistycznych finansowanych przez resort zdrowia.    Ad 6. Osoby przewlekle chore mają zapewnione leczenie specjalistyczne niejednokrotnie uwzględniające wysokospecjalistyczne procedury medyczne, dla osób obłożnie chorych zapewniana jest opieka paliatywna. Aktualnie Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej nie ma możliwości utworzenia funduszu dla osób przewlekle chorych.    Natomiast na mocy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych utworzono Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, którego środki wykorzystywane są dla kompleksowej rehabilitacji osób niepełnosprawnych, w tym także dzieci.    Ponadto osoby niepełnosprawne mają prawo do korzystania z pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie, które podejmuje działania zmierzające do ograniczenia skutków niepełnosprawności m.in. poprzez wspomaganie uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych, pomoc w likwidacji barier utrudniających osobom niepełnosprawnym dostępność itp. Zadania związane z rehabilitacją zawodową osób niepełnosprawnych należą do powiatowego urzędu pracy oraz starosty.    Realizując zalecenia Rady Europy z 1992 r. w sprawie spójnej polityki państwa wobec osób niepełnosprawnych, Rada Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej zaakceptowała w dniu 5 października 1993 r. rządowy program działań na rzecz osób niepełnosprawnych i ich integracji ze społeczeństwem, który jest realizowany przez wszystkie resorty, w celu zapewnienia osobom niepełnosprawnym możliwości pełnego uczestnictwa w życiu społecznym.    Sekretarz stanu - pełnomocnik do spraw osób niepełnosprawnych w Ministerstwie Pracy i Polityki Socjalnej jako koordynator przedkłada roczne sprawozdania i plany na lata następne, związane z realizacją rządowego programu na posiedzeniu Rady Ministrów.    Minister    Franciszka Cegielska    Warszawa, dnia 12 maja 1999 r.