Odpowiedź na interpelację w sprawie odszkodowań dla obywateli polskich poszkodowanych przez b. ZSRR

Odpowiedź na interpelację w sprawie odszkodowań dla obywateli polskich poszkodowanych przez b. ZSRR

   W związku z przesłaną przy piśmie z dnia 20 stycznia 1998 r., nr SPS-0202-105/98, interpelacją pana posła Jerzego Wierchowicza dotyczącą odszkodowań dla obywateli polskich poszkodowanych przez były ZSRR, pragnę przedstawić, co następuje:    Kwestia roszczeń odszkodowawczych wobec Federacji Rosyjskiej, a zwłaszcza sprawa uzyskania zadośćuczynienia dla Polaków pracujących przymusowo w latach II wojny światowej, jak i po jej zakończeniu, podejmowana jest przez stronę polską od 1989 r. Należy ona jednakże do szczególnie trudnych w stosunkach polsko-rosyjskich.    O podejmowanych w latach 1989-1995 przez kolejne rządy, jak i prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej inicjatywach wspominał już w swojej interpelacji pan poseł Jerzy Wierchowicz.    Strona polska podejmowała stosowne działania w tym przedmiocie również w latach następnych, to jest 1996-1997, a mianowicie podczas wizyty w Polsce ministra spraw zagranicznych FR J. Primakowa w dniach 14-15 marca 1996 r., oficjalnej wizyty prezydenta RP w Moskwie w dniach 8-11 kwietnia 1996 r., przewodniczącego Dumy Federacji Rosyjskiej G. Sieliezniowa w dniach 1-4 lutego 1997 r., marszałka Senatu RP A. Struzika podczas pobytu w FR w dniach 12-14 maja 1997 r. Podejmowane były także inicjatywy w tej kwestii na innych szczeblach.    Wszystkie te wystąpienia strony polskiej nie spotkały się z pozytywną reakcją ze strony władz Federacji Rosyjskiej. Poza kwestiami natury polityczno-propagandowej (strona rosyjska przedstawia się także jako największa ofiara systemu stalinowskiego) występuje obawa o wielkość możliwych odszkodowań i pociągnięcia za sobą zgłoszenia roszczeń ze strony innych państw.    Powyższe uwarunkowania powodują, że strona rosyjska odnosi się zdecydowanie negatywnie do podejmowania jakichkolwiek negocjacji, które miałyby się zakończyć porozumieniem międzyrządowym w kwestii odszkodowań. W tej sytuacji konieczne są dalsze działania.    Zdaniem Ministerstwa Spraw Zagranicznych sprawa posiada nie tylko ważny wymiar finansowy, ale również moralny. Aby uzyskać rezultaty w dalszych rozmowach, nieodzowne jest wskazywanie w nich, że nieuregulowanie do tej pory sprawy odszkodowań dla ofiar systemu stalinowskiego powoduje w społeczeństwie polskim powstawanie negatywnego obrazu Rosji, uznającej się za prawnego kontynuatora byłego ZSRR. Do chwili obecnej strona polska nie dysponuje jednak dokumentami, które całościowo obejmowałyby problem obywateli polskich poszkodowanych przez system stalinowski.    Dla bardziej skutecznego rozwiązania problemu naszych roszczeń odszkodowawczych istnieje pilna potrzeba powołania przez pana premiera międzyresortowego zespołu dla opracowania szczegółowej ekspertyzy, w jakim kierunku powinny pójść zgłaszane przez stronę polską roszczenia, mając na uwadze poważne zobowiązania moralne względem osób poszkodowanych. Powołany zespół powinien przeprowadzić konsultacje ze stowarzyszeniami (organizacjami) skupiającymi osoby poszkodowane i zainteresowane uzyskaniem odszkodowań. Tak wypracowane ustalenia pozwoliłyby na opracowanie kompleksowego materiału w sprawie polskich roszczeń, a także na przygotowanie odpowiedniej argumentacji prawnej. Tego rodzaju materiały pozwoliłyby następnie na przedstawienie stronie rosyjskiej konkretnych roszczeń strony polskiej oraz propozycji rozwiązań. W tej kwestii zamierzam przekazać stosowne pismo do pana premiera.    Niezależnie od tych propozycji konieczne jest, aby problem odszkodowań podnoszony był na różnych szczeblach w dalszych rozmowach ze stroną rosyjską.    Pragnę zapewnić, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych uważa sprawę odszkodowań za szczególnie ważną.    Minister    Bronisław Geremek    Warszawa, dnia 6 lutego 1998 r.





GotLink.pl