Debaty sejmoweVI Kadencja

Interpelacja w sprawie niedostatecznego przygotowania pierwszego zewnętrznego egzaminu zawodowego po 4-letnim technikum

   Szanowny Panie Ministrze! W tym roku po raz pierwszy do zewnętrznych egzaminów zawodowych przystąpią uczniowie 4-letnich techników. W maju będą zdawać po raz pierwszy zewnętrzną maturę, a w czerwcu egzamin zawodowy. Dwa tak poważne egzaminy w ciągu dwóch miesięcy to poważne obciążenie. Dlatego ważne jest, aby egzaminy zostały bardzo dobrze przygotowane od strony merytorycznej i aby uczniowie i nauczyciele byli dobrze poinformowani o zakresie i sposobie ich przeprowadzenia.    Niestety z rozmów z nauczycielami i uczniami techników wynika, iż przygotowanie do pierwszego zewnętrznego egzaminu zawodowego pozostawia wiele do życzenia. Na spotkaniach nauczyciele i uczniowie stawiają wiele pytań, na które nie otrzymują odpowiedzi. Oto ich pytania:    Zmiana rozporządzenia o ocenianiu nosi datę 24 października 2005 r. Nowelizacja ta w ogromnym stopniu dotyczy egzaminów, w tym egzaminu zawodowego. Niezmienione pozostały jedynie 4, spośród 33 paragrafów opisujących egzamin zawodowy. Wniosek: ponad 85% zapisów zostało zmienionych. Dlaczego rozporządzenie o ocenianiu tak późno zostało zmienione i jak to się ma do obietnic, że warunki i tryb egzaminów będą ogłaszane co najmniej na rok przed terminem egzaminu?    Duży niepokój i ogromne obawy wśród uczniów i nauczycieli budzi brak prostych i jednoznacznych wskazówek dotyczących sposobu rozwiązywania zadań. Przykładowo: w technikum mechanicznym nauczyciele chcieli przygotować uczniów do egzaminu. W informatorze jest jedno przykładowe zadanie. Jest ono bardzo obszerne. Nauczycielom, którzy próbowali przygotować na nie odpowiedź, zajęło to kilka dni, a odpowiedź liczyła 19 stron! Na stronach CKE komentarz do rozwiązania tego zadania liczy 5 stron!    Panie Ministrze!    1. Dlaczego nie przygotowano banku przykładowych zadań i ograniczono się wyłącznie do jednego przykładu?    2. Dlaczego tak niejasne są wyjaśnienia, jaki jest wymagany poziom odpowiedzi?    3. Dlaczego nikt nie policzył, ile naprawdę czasu potrzebuje uczeń na rozwiązanie zadania?    4. Dlaczego nie przedstawiono nauczycielom jasnych kryteriów oceniania, które można byłoby omówić z uczniami?    5. Dlaczego egzaminy nie uwzględniają specjalizacji? W technikum mechanicznym uczniowie zdobywają tytuł ˝technik mechanik samochodowy˝. Tymczasem egzamin zdają na tytuł ˝technik mechanik˝. Przez cztery lata szkoła przygotowywała do określonej specjalności, tymczasem egzamin sprawdza inne umiejętności. Ponieważ pytania przygotowywał ośrodek zajmujący się obróbką skrawaniem, więc taki jest właśnie główny zakres wymagań egzaminacyjnych.    6. Czy podejmie Pan działania i jakie, aby informacje na temat sposobu rozwiązywania zadań jak najszybciej dotarły do szkół?    Bardzo utrudnione jest powoływanie zespołów do przeprowadzenia egzaminu. W niektórych wyjątkowych zawodach, np. ˝mechanik okrętowy˝, jedynymi specjalistami są nauczyciele danego technikum i nie ma skąd wziąć innych. Tymczasem komisja wymaga, aby egzaminatorzy byli spoza szkoły. Jak Pan zamierza rozwiązać ten problem?    Tegoroczni absolwenci techników zdają zarówno maturę, jak i egzamin zawodowy. To ogromne utrudnienie. Co będzie, jeśli, podobnie jak w ubiegłym roku absolwenci liceów profilowanych, wielu uczniów obleje egzaminy? Jak ocenia Pan przygotowanie uczniów techników do egzaminu maturalnego i zawodowego? Jakie działania Pan podjął, aby ich przygotowanie było wystarczające?    Czy jest wystarczająca liczba egzaminatorów zarówno do matury, jak i egzaminów zawodowych? W ubiegłym roku na jednego egzaminatora przypadało od kilkudziesięciu do kilkuset prac do sprawdzenia. W tym roku z uwagi na liczbę przystępujących do egzaminów szykuje się dwa razy tyle.    Czy będą zmienione warunki ˝koszarowania˝ egzaminatorów? W niektórych OKE były tak niewłaściwe, że utrudniały sprawdzanie prac.    Dlaczego wymagania egzaminacyjne (zawodowe) zostały ustalone tak wysoko? 75% punktów wymaganych jest do zdania egzaminu. Nauczyciele przypominają, że maturę zalicza 30%, a awans otrzymuje nauczyciel, który dostanie średnio 7 punktów na 10 możliwych, czyli 70%.    Dlaczego tak późno (niecałe 3 tygodnie temu) ukazały się procedury egzaminu zawodowego?    Kiedy będzie wiadomo, jakie oprzyrządowanie będzie w czasie egzaminu? Czy szkoły, które przeprowadzają egzaminy, dostaną na to jakieś środki? Jakie? Kto będzie ponosił koszty zakupu dodatkowych pomocy na egzamin, np. w szkole, która musi zakupić bardzo drogie mapy (dla nawigatorów) - koszt wynosi około 1000 zł?    Szkoły jeszcze nie wiedzą, ile będzie stanowisk egzaminacyjnych. Powinno być dużo, tak aby egzaminy odbywały się równolegle. Ale to wymaga dodatkowych egzaminatorów i środków na wyposażenie każdego stanowiska. Kto za to zapłaci?    W jaki sposób rozliczana będzie praca nauczycieli w czasie egzaminów? Czy przewiduje Pan dodatkowe środki dla nauczycieli pracujących przy egzaminach zawodowych wzorem zapowiedzi o wynagradzaniu nauczycieli pracujących przy maturze?    Egzaminy zawodowe będą odbywały się w czasie wakacji. Czy będą inne stawki dla nauczycieli, za pracę w dodatkowym czasie? Niektóre szkoły oceniają, że egzaminy zawodowe trwać będą kilkanaście dni. Ponieważ zaczynają się 21 czerwca (ustne, praktyczne), skończą się dopiero w połowie lipca.    Kiedy można się spodziewać wyników matury i wyników egzaminów?    Dlaczego egzamin dla uczniów szkół specjalnych ma taki sam poziom trudności jak dla masowych? Przecież oczywiste jest, że uczniowie szkół specjalnych takiego egzaminu nie zdadzą. W szkole gastronomicznej jest klasa specjalna i absolwenci nie mają żadnych szans na zdobycie tytułu kucharza. Może trzeba było przewidzieć dla nich tytuł ˝pomocnik kucharza˝ i nieco niższe wymagania. W przeciwnym wypadku całe kształcenie specjalne, zawodowe to fikcja.    Dlaczego cały kłopot z próbną maturą i z próbnymi egzaminami przerzucono na szkołę? Drukowanie arkuszy zajęło dyrektorom kilka dni i pochłonęło sporo pieniędzy. Niektóre szkoły musiały skorzystać z drukarni! Koszty są bardzo duże.    To tylko niektóre z pytań zadawanych przez nauczycieli. Co Pan zamierza zrobić, aby wszystkie błędy zostały naprawione, egzamin zawodowy był dobrze przygotowany, a wszelkie niezbędne informacje jak najszybciej dotarły do szkół?    Z poważaniem    Poseł Krystyna Szumilas    Warszawa, dnia 20 lutego 2006 r.